środa, 18 listopada 2026
9°C Zachmurzenie całkowite
Biznes22 lipca 2026

Gdzie w Łaziskach Górnych znaleźć ślady dawnego przemysłu

Ślady górnictwa węgla kamiennego

Górnictwo węgla kamiennego przez ponad sto lat stanowiło fundament gospodarczy Łazisk Górnych. Kopalnia „Łaziska” (później „Bolesław Śmiały”) działała od połowy XIX wieku, a jej pozostałości są rozsiane po całym mieście. Najbardziej wyrazistym śladem jest szyb „Poniatowski” przy ul. Niepodległości – zachowana wieża szybowa, budynek nadszybia oraz hala maszyn wyciągowych tworzą zabytkowy kompleks, który dziś można oglądać z zewnątrz. W okolicy, na tyłach dawnej kopalni, wznoszą się charakterystyczne hałdy – sztuczne wzgórza z odpadów pogórniczych, widoczne z wielu punktów miasta. Teren po kopalni został przekształcony w Park Przemysłowy, ale w jego obrębie wciąż stoją dawne obiekty: cechownia, budynki administracyjne i warsztaty, które podczas spaceru można łatwo wypatrzeć. Warto też zwrócić uwagę na dobrze zachowaną bocznicę kolejową przy ul. Dworcowej – to pozostałość po transporcie urobku do hut i elektrowni.

  • szyb „Poniatowski” – wieża szybowa i nadszybie (ul. Niepodległości)
  • hałdy pogórnicze (okolice ul. Bursztynowej i Granicznej)
  • zabudowa Parku Przemysłowego (dawne warsztaty i cechownia)
  • bocznica kolejowa przy ul. Dworcowej

Huta cynku – przemysłowa dusza miasta

Równolegle z górnictwem rozwijało się hutnictwo cynku, którego symbolem jest Huta „Łaziska” – zakład działający nieprzerwanie od końca XIX wieku. Mimo że huta wciąż produkuje, wiele jej historycznych obiektów pozostaje widocznych z ulicy i tworzy niepowtarzalny industrialny krajobraz. Przy ul. Hutniczej ciągnie się ciąg ceglanych hal, w których od pokoleń wytapiano cynk. Na szczególną uwagę zasługują stare piece szybowe (tzw. szyby cynkowe) oraz żelbetowe wieże ciśnień – przykłady dawnej techniki inżynierskiej. Kominy hutnicze, jeden z nich sięgający prawie 80 metrów, górują nad dzielnicą i są rozpoznawalnym punktem orientacyjnym. Spacerując wzdłuż ogrodzenia zakładu, można natknąć się na most transportowy łączący dawne hale oraz budynek dawnej elektrowni hutniczej z pięknym, ozdobnym gzymsem. Zakład jest czynny, dlatego nie ma możliwości wejścia na jego teren, ale wszystkie te obiekty są doskonale widoczne od strony ulic publicznych.

  • piece szybowe i wieże ciśnień (ul. Hutnicza)
  • stary most transportowy nad ul. Hutniczą
  • kominy hutnicze – najwyższy przy bramie głównej
  • budynek dawnej elektrowni hutniczej

Inne poprzemysłowe perełki

Oprócz dwóch głównych gałęzi przemysłu, w Łaziskach Górnych zachowały się również ślady życia robotniczego i infrastruktury towarzyszącej. Najciekawszym przykładem jest osiedle domów familoków przy ul. Niepodległości i ul. Świerczewskiego – szeregi ceglanych kamienic z początku XX wieku, które zamieszkiwali górnicy i hutnicy. Dziś są one odnowione, ale wciąż noszą ślady oryginalnych detali architektonicznych, jak zdobione nadproża czy kutego żelaza balkony. W centrum miasta, przy placu Niepodległości, stoi budynek dawnego szpitala górniczego – okazała ceglana konstrukcja z charakterystycznym ryzalitem. Kolejnym śladem jest stacja kolejki wąskotorowej, która łączyła kopalnię z hutą – niewielki parterowy budynek przy ul. Dworcowej, dziś pełniący funkcje mieszkalne. Historyczne znaczenie ma także wieża ciśnień w parku przy ul. Kolejowej – niegdyś dostarczała wodę dla zakładów.

  • osiedle familoków (ul. Niepodległości, ul. Świerczewskiego)
  • budynek dawnego szpitala górniczego (pl. Niepodległości)
  • stacyjka kolejki wąskotorowej (ul. Dworcowa)
  • wieża ciśnień w parku (ul. Kolejowa)

Spacer po Łaziskach Górnych to podróż przez warstwy industrialnej historii – od głębinowych szybów po huty cynku i codzienne życie robotniczych rodzin. Zachowane obiekty, mimo upływu lat, wciąż opowiadają o mieście, które zasłynęło węglem i cynkiem.

Udostępnij:

Czytaj dalej

Kultura

Jak nie zgubić się w średniowiecznym labiryncie? Poradnik dla odkrywców starych miast

1. Tradycyjne metody – orientuj się w terenie bez elektroniki Wąskie, kręte uliczki starego miasta potrafią zdezorientować nawet wprawnego podróżnika. Zanim sięgniesz po smartfona, spójrz w górę. Większość średniowiecznych lokacji projektowano w oparciu o dominanty architektonicz

Sport

Historia lokalnych hut i stalowni w pigułce

Początki hutnictwa na Śląsku Hutnictwo na Śląsku ma swoje korzenie w średniowieczu, kiedy to lokalne złoża rud żelaza i bogate lasy dostarczające węgla drzewnego umożliwiły rozwój prymitywnych dymarek. Pierwsze wzmianki o kuźnicach pochodzą z XIII wieku, a w kolejnych stuleciach

Biznes

Rzemiosło z duszą. Gdzie na Śląsku i w okolicy szukać prawdziwego rękodzieła artystycznego?

Od industrialnej tradycji do artystycznego detalu Śląsk od dekad kojarzy się przede wszystkim z przemysłem, hutami i kopalniami. Jednak w cieniu wielkich pieców i maszyn od zawsze kwitło rzemiosło artystyczne, które dziś przeżywa swój renesans. Mieszkańcy regionu coraz częściej p

Kultura

Tajemnice podwórek w ścisłym centrum – między kamienicą a historią

Architektoniczne dziedzictwo ukryte w podwórzach Podwórka ścisłego centrum śląskich miast, takich jak Katowice, Bytom czy Gliwice, to często niedoceniane skarbnice architektury. Wchodząc w bramę kamienicy, przenosimy się w czasie – zgiełk ulicy cichnie, a przed oczami pojawiają s

Sport

Familoki – geneza i architektura śląskich domów robotniczych

Skąd się wzięły familoki? Familoki, charakterystyczne dla Górnego Śląska wielorodzinne domy robotnicze, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako odpowiedź na gwałtowny rozwój przemysłu wydobywczego i hutniczego. Wraz z napływem setek tysięcy ludzi do kopalń i hut konieczne stało

Biznes

Dziesięć nietuzinkowych ogrodów działkowych i jak je zwiedzać

Ogrody z duszą: artystyczne, ekologiczne i społeczne Polskie ogrody działkowe przestają być kojarzone wyłącznie z równymi rzędami warzyw i klasycznymi altankami. Coraz częściej stają się przestrzenią wyrazu artystycznego, eksperymentów ekologicznych oraz integracji sąsiedzkiej. P